Het fundamentele principe van gelijke beloning voor gelijke arbeid is nog altijd niet gerealiseerd binnen de Europese Unie. De zogeheten loonkloof tussen mannen en vrouwen staat op 14,1 procent. In het afgelopen decennium is het nauwelijks gelukt dit percentage te laten dalen. Het langverwachte wetsvoorstel voor loontranspantie van de Europese Commissie kan hier echter verandering in brengen. Namens het Europees Parlement mag Samira Rafaela als rapporteur de onderhandelingen leiden. 

De loonkloof tussen mannen en vrouwen is een hardnekkig en complex probleem. Binnen de Europese Unie verdienen mannen gemiddeld nog altijd 14.1 procent meer dan vrouwen. Nederland presteert met een pay gap van 14.6 procent zelfs slechter dan het Europese gemiddelde. De oorzaken van deze loonkloof lopen uiteen: vrouwen zijn oververtegenwoordigd in sectoren die gemiddeld minder betalen, werken vaker deeltijd en ervaren door het glazen plafond een barrière om topposities in te vullen.

Na het corrigeren van deze verklaarbare factoren voor de loonkloof blijft er nog altijd een onverklaarbaar inkomensverschil over. Het wetsvoorstel van de Europese Commissie is juist gericht op het dichten van dit verschil om daarmee te garanderen dat gelijk werk gelijk wordt beloond. Het principe van gelijke beloning voor gelijkwaardig werk is niet nieuw. Al in de oprichtingsverklaring uit 1957 van de Europese Economische Gemeenschap – de voorloper van de Europese Unie –  is dit fundamentele principe verankerd.

Dat we er nog altijd niet in zijn geslaagd dit principe te realiseren, benadrukt de noodzakelijkheid van dit wetsvoorstel. Met dit voorstel krijgt iedere werknemer het recht om informatie op te vragen over de salarisniveaus van collega’s in dezelfde functiegroep. Het taboe om het salaris met collega’s te bespreken wordt hiermee doorbroken. Sollicitanten krijgen vooraf informatie over het salarisniveau waarop ze solliciteren en werkgevers mogen niet langer vragen naar het laatstverdiende loon.

Voor bedrijven met meer dan 250 werknemers wordt het verplicht jaarlijks cijfers te publiceren over de salarisniveaus. Ook wordt de bewijslast omgedraaid en wordt het nu voor werkgevers verplicht te bewijzen dat een verschil in salaris niet voortkomt uit discriminatie.

Het loontransparantievoorstel is het eerste grote initiatief van de Commissie von der Leyen op het gebied van gendergelijkheid. Met dit voorstel laat de Europese Commissie zien dat het nu echt werk wil gaan maken van het dichten van de loonkloof. Loontransparantie alleen zal de loonkloof niet dichten, maar het is een ambitieuze stap in de goede richting.